Gdy „bioniczne ramiona” wkraczają na polskie sale operacyjne, pacjenci zacierają ręce. Wizja precyzyjnego cięcia, mniejszej utraty krwi i szybszego powrotu do domu brzmi jak scenariusz filmu science-fiction. Rzeczywistość jest jednak bardziej prozaiczna i obarczona sporym ból głowy dla dyrektorów placówek medycznych. Kto tak naprawdę płaci za nowoczesne operacje i dlaczego zaawansowana technologia wiąże się z gigantycznymi kosztami?
Miliony za metalowego chirurga
Jeden system chirurgiczny to wydatek rzędu 10-15 mln zł, co w przeliczeniu daje około 2 mln euro. Dla wielu szpitali to kwota z kosmosu, ale chętnych nie brakuje. Szpital Miejski im. Jana Pawła II w Rzeszowie kupił robota Edge Medical MP 1000 za 5,5 mln zł w listopadzie 2025 roku, a Szpital Wojewódzki w Bielsku-Białej wydał na ten cel 11 mln zł w czerwcu 2025 roku, korzystając ze środków z Krajowego Planu Odbudowy. W kolejce po dofinansowanie ustawiło się ponad 40 szpitali publicznych.
Statystyki robią wrażenie. Na koniec 2025 roku w Polsce działały już 83 systemy da Vinci, a w całym kraju przeprowadzono około 21,3 do 24,5 tys. zabiegów robotycznych. Placówek wykonujących takie operacje było 93. Skąd ten pęd do nowoczesności? Lekarze nie mają wątpliwości, że technologia pozwala dotrzeć tam, gdzie ludzka ręka po prostu drży lub ma ograniczoną widoczność.
Refundacja nie dla każdego
Mimo że sprzęt pojawia się w kolejnych miastach, Narodowy Fundusz Zdrowia nie płaci za wszystko. W 2024 roku NFZ wydał na operacje robotyczne 300 mln zł, ale pełną, dedykowaną refundacją objęto na razie tylko trzy rodzaje operacji: radykalną prostatektomię, resekcję raka jelita grubego oraz operację raka trzonu macicy. Jeśli pacjent potrzebuje innego zabiegu z użyciem robota, szpital musi kombinować, skąd wziąć na to fundusze.
I tu pojawia się największy zakręt. We wrześniu 2026 roku podczas posiedzenia sejmowej Komisji Finansów Publicznych podano informację o ponad 2 mld zł zaległości NFZ wobec szpitali za świadczenia wykonane ponad limit w 2025 roku. Nic dziwnego, że część placówek masowo przesuwa planowane zabiegi operacyjne na lata 2027 i 2028. Kontrakty topnieją w oczach, a rachunki za prąd, pensje i nowoczesny sprzęt trzeba regulować na bieżąco.
Kto poniesie ostateczny koszt?
Matematyka w ochronie zdrowia rzadko bywa optymistyczna. Skoro zakup robota to kilkanaście milionów złotych, a utrzymanie systemu, zakup jednorazowych narzędzi i serwisowanie kosztują fortunę, szpitale szukają oszczędności. Pacjenci z kolei zadają sobie pytanie, czy nowoczesność nie stanie się luksusem dostępnym tylko dla wybranych.
Zamiast czekać w kolejkach, które z powodu wyczerpanych limitów sięgają odległej przyszłości, niektórzy decydują się na leczenie komercyjne. Rynek „medycyny premium” rośnie, ale dla przeciętnego zjadacza chleba oznacza to spory wydatek. Robotyczna rewolucja trwa w najlepsze, jednak zanim przyniesie powszechną ulgę chorym, system musi najpierw wyprowadzić na prostrzą swoje finanse.
Dodaj komentarz