Pamiętasz jeszcze czasy, kiedy wszystko, co miało „Made in China” na metce, szło przez jedną wielką fabrykę świata? Wygląda na to, że te dni powoli odchodzą w przeszłość. Seria napięć politycznych, zawirowania w łańcuchach dostaw i rosnące koszty sprawiają, że wielki biznes zaczyna kombinować zupełnie inaczej. Zamiast stawiać wszystko na jedną kartę w jednym państwie, firmy rozpraszają produkcję po świecie. To nie jest już chwilowa moda, ale wielka zmiana, która wpływa na nasze codzienne zakupy i portfele.
Koniec ery jednego dostawcy
Przez lata zasada była prosta – szukamy tam, gdzie najtaniej, składamy wszystko w jednym miejscu i wysyłamy w świat. Pandemia i kolejne kryzysy pokazały jednak, że taki model bywa śmiertelnie groźny dla ciągłości biznesu. Gdy jeden region się zatyka, staje cała globalna machina. Z danych UNCTAD z kwietnia 2026 roku wynika, że globalny handel zamknął się na potężnej wartości 35 bilionów dolarów, ale jego struktura mocno się przebudowuje.
Przedsiębiorcy coraz częściej stawiają na tak zwany „friend-shoring”, czyli produkcję w krajach, które uważają za bezpieczne politycznie. Liczby mówią same za siebie – dwustronne przepływy handlowe między krajami bliskimi geopolitycznie urosły o 620 miliardów dolarów w ciągu zaledwie dwóch lat i stanowią już 60 proc. światowego handlu.
Amerykanie i Chińczycy grają w inną grę
Najlepiej tę zmianę widać na przykładzie dwóch największych gospodarek świata. Bezpośredni handel między USA a Chinami zaliczył spadek o około 170 miliardów dolarów, co daje blisko 25 procent mniej niż wcześniej. Amerykanie wolą sprowadzać towary z bliższych kierunków albo produkować u siebie.
Z kolei Europa też nie pozostaje bierna, choć płaci za to wysoką cenę. Unia Europejska ponosi koszty rzędu 38 miliardów dolarów rocznie z tytułu wprowadzonych ceł na chiński import. Dla porównania, w USA jest to 17 miliardów dolarów rocznie. Te decyzje bezpośrednio przekazują się na ceny sprzętu, ubrań i elektroniki, które trafiają na nasze sklepowe półki.
Nowe kierunki i potęga Południa
Światowa gospodarka nie zamyka się jednak w szczelnych granicach. Wskaźnik utrzymującej się globalizacji wynosi obecnie 25 proc., czyli dokładnie tyle samo, co w rekordowym 2022 roku. Handlujemy po prostu z innymi partnerami. Dynamicznie rośnie wymiana w formule „Południe-Południe”, na przykład między Afryką a Azją Wschodnią – w kwietniu 2026 roku odnotowano tu roczny wzrost o 9 proc.
Eksperti wyliczają, że centra handlowe następnej generacji w najbliższych pięciu latach osiągną poziom eksportu rzędu 1,274 miliarda dolarów, co oznacza wzrost o 1,6 punktu procentowego. Cały globalny wolumen handlu ma rosnąć średniorocznie o 2,5 proc. w latach 2025-2029.
Co to oznacza dla nas w sklepie?
Przede wszystkim koniec taniej chińskiej elektroniki i ubrań w dotychczasowych cenach. Dywersyfikowanie produkcji kosztuje, a te koszty zawsze spadają na ostatecznego konsumenta. Z drugiej strony zyskujemy większe bezpieczeństwo. Gdy wybuchnie kolejny lokalny konflikt czy wybuchnie kryzys w jednym kraju, fabryki w innych państwach nadal będą produkować towary. Świat staje się bardziej skomplikowany, mniej przewidywalny, ale też mniej podatny na jedno uderzenie.
Dodaj komentarz