Wyobraź sobie, że dostajesz maila z „banku”, w którym ktoś pisze, że Twoje konto jest zablokowane. Albo dzwoni miły pan i twierdzi, że ktoś właśnie wziął na Ciebie pożyczkę. Brzmi znajomo? Takich historii słyszymy coraz więcej. Nic dziwnego, skoro w samym tylko I kwartale 2026 roku odnotowano 39,2 tysiąca oszustw realizowanych za pomocą poleceń przelewu, których łączna wartość wyniosła blisko 246 milionów złotych. Za wieloma takimi akcjami stoją gigantyczne wycieki informacji z różnych firm i instytucji.
Skala problemu, czyli co się dzieje w sieci
Kiedy słyszymy w wiadomościach o kolejnym włamaniu do systemów jakiejś firmy, machamy na to ręką. Przecież to dotyczy korporacji, a nie nas. A jednak statystyki mówią coś zupełnie innego. Urząd Ochrony Danych Osobowych notuje ostatnio gigantyczny skok – liczba zgłoszeń naruszeń danych wzrosła w ciągu roku o około 40 procent, osiągając pułap 22 tysięcy zgłoszeń. Bardzo głośnym echem odbił się między innymi cyberatak z 10 sierpnia 2026 roku na firmę MyDr, gdzie zagrożonych zostało około 19 milionów numerów PESEL oraz powiązanych z nimi danych medycznych. To pokazuje, że nasze dane krążą w dziesiątkach baz, o istnieniu których często nawet nie wiemy.
Nic dziwnego, że Polacy zaczynają się bać. Około 80 procent z nas obawia się, że wyciek danych może bezpośrednio zagrozić naszym finansom, przy czym aż 37 procent deklaruje w tej sprawie zdecydowane obawy. Te lęki nie wzięły się znikąd. W 2026 roku aż 33 procent Polaków osobiście lub pośrednio zetknęło się z problemem wycieku danych, a 15 procent respondentów przyznało, że ten problem dotknął ich osobiście. Co ciekawe, wcale nie pomaga nam wiedza. Z danych wynika, że aż 60 procent pracowników w ciągu ostatnich pięciu lat nie uczestniczyło w żadnych szkoleniach z zakresu cyberbezpieczeństwa.
Jak sprawdzić, czy Twoje hasło i dane wyciekły?
Na szczęście nie musisz zgadywać, czy Twoje konto w sklepie internetowym albo adres e-mail wpadły w ręce oszustów. W sieci działają darmowe i bezpieczne narzędzia, które pozwalają to szybko zweryfikować. Najpopularniejszym z nich jest serwis Have I Been Pwned. Wystarczy wpisać tam swój adres e-mail, którego używasz do logowania w różnych miejscach, aby system sprawdził, czy pojawił się on w jakiejkolwiek znanej bazie wycieków. Podobne narzędzia udostępniają też czasem producenci przeglądarek internetowych czy antywirusów.
Jeśli okaże się, że Twój adres figuruje w bazie, nie panikuj. To jeszcze nie znaczy, że ktoś ukradł Twoje pieniądze. Oznacza to jednak, że musisz natychmiast podjąć konkretne kroki. Pierwszą i najważniejszą rzeczą jest zmiana hasła. I to nie tylko w tym jednym serwisie, ale wszędzie tam, gdzie używałeś tego samego klucza. Oszustom bardzo często udaje się przypisać jedno hasło do dziesiątek innych kont, na przykład do poczty czy portali społecznościowych.
Co zrobić po wykryciu wycieku?
Gdy już zmienisz hasła, czas na dodatkowe zabezpieczenia. Najlepszym przyjacielem każdego internauty jest w tej chwili dwuetapowa weryfikacja logowania, często nazywana w skrócie 2FA. Nawet jeśli przestępcy poznają Twoje hasło, to bez dodatkowego kodu wysłanego na Twój telefon lub wygenerowanego w aplikacji nie będą mogli zalogować się na konto. Warto też regularnie sprawdzać historiju logowań w swoich najważniejszych serwisach, takich jak poczta e-mail czy bankowość elektroniczna.
Pamiętaj też o zastrzeżeniu numeru PESEL, jeśli masz podejrzenia, że Twoje dokumenty mogły wpaść w niepowołane ręce. Dzisiaj można to zrobić bardzo szybko przez internet, a taka precaucja skutecznie blokuje próby zaciągania kredytów czy zakładania firm na cudze nazwisko. Lepiej dmuchać na zimne, niż później miesiącami prostować finansowe zgliszcza.
Dodaj komentarz