Wyobraź sobie, że kosmos co chwilę puszcza do nas oko. Czasami są to krótkie, niesamowicie mocne błyski, a czasami powtarzalne pomruki, które lecą przez wszechświat przez miliardy lat. Przez lata astronomowie tylko bezradnie rozkładali ręce, bo nie mieli pojęcia, skąd to wszystko się bierze. Teraz jednak sytuacja zaczyna się zmieniać, a badacze wreszcie trafiają na konkretne ślady.
Sygnał z kosmicznej sąsiedzkiej planety
We wrześniu 2026 r. specjaliści z Center for Astrophysics | Harvard & Smithsonian oraz Uniwersytetu Oregonu po raz pierwszy jednoznacznie wykryli sygnały radiowe. Pochodziły one z egzoplanety beta Pictoris b, która jest oddalona od Ziemi o około 64 lata świetlne. Mówimy tu o częstotliwościach rzędu 0,85 do 3,5 GHz.
Co ciekawe, pomiary pola magnetycznego tej obcej planety pokazały, że jest ono aż 300-krotnie potężniejsze niż pole magnetyczne Jowisza. To właśnie takie gigantyczne siły mogą stać za tajemniczymi hałasami dochodzącymi z odległych układów.
Najdalszy błysk w historii
Jeszcze ciekawsza historia wiąże się z odkryciem, które potrafi zawrócić w głowie. Radioteleskop MeerKAT w RPA zarejestrował najdalszy znany szybki błysk radiowy, czyli tzw. FRB, w całej historii obserwacji. Został on oznaczony jako FRB 20240304B.
Sygnał ten wędrował do nas przez ponad 10,7 miliarda lat. Oznacza to wprost, że został wyemitowany na długo zanim w ogóle powstał nasz Układ Słoneczny. Galaktyka macierzysta tego błysku ma przesunięcie ku czerwzeni na poziomie 2,148. Dla porządku przypomnijmy, że sam nasz Układ Słoneczny ma około 4,5 miliarda lat, więc sygnał jest niemal trzykrotnie starszy od Ziemi.
Skąd się biorą te dziwne dźwięki?
Przez długi czas naukowcy głowili się, co właściwie powoduje powtarzalne sygnały. Pierwszy szybki rozbłysk radiowy wykryto już w 2007 roku i od tamtej pory trwał domysły. Przełom przyszedł w czerwcu 2026 r., kiedy to naukowcy z Uniwersytetu w Sydney, korzystając z australijskiego radioteleskopu ASKAP, przyjrzeli się sprawie bliżej.
Ustalili oni, że źródłem tajemniczych długookresowych transjentów radiowych mogą być symbiotyczne układy podwójne. W takich układach biały karzeł dosłownie wysysa materię ze swojego gwiezdnego towarzysza. W czerwcu 2026 r. zidentyfikowano też konkretne źródło powtarzających się sygnałów radiowych i rentgenowskich o nazwie ASKAP J1745, przypisując je właśnie do dwójki mocno oddziałujących na siebie gwiazd.
Dodaj komentarz